Nasze serwisy używają informacji zapisanych w plikach cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie plików cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki, które możesz zmienić w dowolnej chwili. Więcej informacji odnośnie plików cookies.

Obowiązek informacyjny wynikający z Ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw.

Wyłącz komunikat

 
 
politechnika

 

Małgorzata Pomorska
Gazeta Politechniki 2006/12

Konferencja naukowa

Dydaktyka języków obcych na początku XXI w.

Kraków 11 – 13 września 2006


 

Kraków powitał uczestników konferencji naukowej Dydaktyka języków obcych na początku XXI w., zorganizowanej przez Polskie Towarzystwo Neofilologiczne, Instytut Filologii Angielskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Instytut Neofilologii Akademii Pedagogicznej w Krakowie, piękna pogodą, przyjazną atmosferą oraz wielojęzycznością, która wpisała się już na stałe w klimat tego coraz piękniejszego miasta. 145 nauczycieli akademickich języków obcych oraz pracowników naukowych reprezentujących cała gamę specjalności językowych wzięło udział w kilkudziesięciu wykładach, w tematach wiodących:

  • Dwujęzyczność i wielojęzyczność w edukacji.
  • Modele integracji kształcenia językowego z kształceniem ogólnym i zawodowym.
  • Ewaluacja programów, materiałów do nauczania i oceniania oraz osiągnięć uczniów.
  • Wielotorowość w kształceniu nauczycieli języków obcych.
  • Organizacja procesu dydaktycznego w kształceniu dwujęzycznym, wielojęzycznym i zintegrowanym.
  • Aspekty socjolingwistyczne i psycholingwistyczne dwujęzyczności, wielojęzyczności i kształcenia zintegrowanego.
  • Ocena i samoocena jako żródło wiedzy i formowania samego siebie w procesie nauki języka obcego. Rola samooceny w kształtowaniu autonomii ucznia.
  • Kryteria i formy oceny wypowiedzi ustnych i pisemnych.
  • Modele kompetencji językowej, komunikacyjnej i interkulturowej a problematyka ewaluacji.
  • Nowe technologie w ewaluacji w dydaktyce języka obcego.

Edukacja do wielojęzyczności to podstawowe cele polityki językowej Rady Europy, odzwierciedlające się w procesie bolońskim i strategii lizbońskiej, a tym samym jeden z podstawowych filarów podwyższania poziomu edukacji w Polsce. Ta strategiczna rola wielojęzyczności w edukacji europejskiej i polskiej zawarta została w stanowisku Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Neofilologicznego w sprawie kształcenia w zakresie języków obcych, dn. 20 lutego 2006, którego fragment przytaczam.

„Rada Europy i wiele aktów UE zalecają, by wszyscy Europejczycy opanowali przynajmniej dwa języki obce. I tak, m.in. Dyrektoriat Generalny ds. Edukacji i Kultury Komisji Europejskiej w dokumencie:„Edukacja w Europie: różne systemy kształcenia i szkolenia –wspólne cele do roku 2010. Program prac dotyczących przyszłych celów systemów edukacji.” (http://www.men.gov.pl/wspolpraca/unia_europejska/ed_europ.php) jasno precyzuje strategię lizbońską i ustalone cele dotyczące systemów edukacji:

  • „Cel 3.3.:Poprawa sytuacji w zakresie nauki języków obcych. Różnorodność Europy przejawia się w bogactwie jej języków. Obywatele Europy mogą czerpać korzyści z tej różnorodności jedynie wtedy, gdy potrafią porozumiewać się między sobą bez barier językowych, a tym samym poznawać różne kultury, uczyć się tolerancji i wzajemnego szacunku. Dlatego każdy Europejczyk powinien posługiwać się przynajmniej dwoma językami obcymi.”
  • „Wspólnota Europejska, już od dłuższego czasu, kładzie nacisk na naukę języków obcych. Znajomość języków nabiera kluczowego znaczenia w edukacji, kulturze i w życiu społecznym, staje się także warunkiem zatrudnienia.”
  • Uznano jako „kluczowe zagadnienia: zachęcanie wszystkich do nauki dwóch lub, gdzie jest to możliwe, większej liczby języków obcych oraz uświadamianie znaczenia nauki języków w każdym wieku ”.
  • Rada i Komisja Europejska stwierdziły, że będą monitorować postęp w umiejętnościach posługiwania się językami obcymi stosując wskażnik „odsetek uczniów i studentów, którzy opanowali na danym poziomie dwa języki obce ”.

Europejski system kształcenia językowego, na którym wspiera się dydaktyka języków obcych w naszej uczelni oraz Europejskie Portfolio Językowe wytyczają zarówno praktyczne jak i teoretyczne tory działania glottodydaktycznego XXI w. Dokumentowanie rozwoju własnych umiejętności pozwala na szeroki rozwój autonomii u uczących się, co wyraża się w samodzielnym określaniu celów dalszej nauki, podejmowaniu decyzji dotyczących doboru metod, treści i środków, monitorowaniu własnej pracy i autoewaluacji, czyli oceny postępów i efektywności własnej pracy. Wdrażanie do stałej autodiagnozy ma skłaniać do refleksji nad własnym procesem uczenia się, a tym samym do bardziej świadomego rozwijania sprawności językowych i komunikacyjnych.

Jednym z najważniejszych czynników mających wpływ na edukację językową są prace programowe, które odwołują się do dokumentów komisji europejskiej, w szczególności do Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego oraz do Podstawy programowej kształcenia ogólnego i zmierzają w kierunku nauczania zintegrowanego, wiążącego treści pozajęzykowe z nauczaniem form językowych. Ponadto rozwijanie samodzielności u uczącego się, związane ściśle z jego aktywizacją w procesie dydaktycznym, stało się jednym z najważniejszych celów formułowanych w dydaktyce języków obcych.

Aktywizowanie uczących się w procesie dydaktycznym oraz ich zdolność do samooceny zależy w ogromnej mierze od nauczających. Wypracowany w oparciu o filozofię pozytywistyczną transmisyjny model nauczania przeżywa w dydaktyce języków obcych kryzys. Odwołanie się glottodydaktyki do kognitywnej interptretacji procesu uczenia się i interpretacji procesu poznania poprzez konstruktywizm stanowi alternatywę dla pozytywistycznych koncepcji edukacji. Filozofia konstruktywistyczna nie wypracowała wprawdzie spójnego modelu kształcenia, ale promuje praktyczne rozwiązania jak autonomizowanie ucznia, położenie nacisku na proces uczenia się, itd. Powstaje jednak pytanie czy nauczyciel wychowany w modelu pozytywistycznym, wzmocniony nie tak odległymi doświadczeniami ustroju totalitarnego i być może paternalistycznym modelem rodziny jest w stanie przyznać uczniowi prawo do autonomii i tę autonomie wspierać. Rodzi się wiec potrzeba poszukiwania nowych, aktywizujących form kształcenia nauczycieli, gdzie dotychczasowe miejsce „tradycyjnego” nauczyciela powinien zająć nauczyciel animator, który będzie inspirował ucznia do aktywnego współtworzenia procesu dydaktycznego, będzie potrafił go motywować i wspierać w drodze do osiągania samodzielności. Nauczyciel XXI wieku będzie również zobowiązany poszerzać swoje kompetencje w zakresie techniki informacyjnej, wykorzystywać nowe technologie typu Internet, grupy dyskusyjne, czaty, strony www. oraz tworzyć zajęcia interaktywne. Wokół konstruowania tej oferty dydaktycznej powstało wiele nieporozumień .Dotyczą one celu zajęć, sposobu ich tworzenia oraz zasad oceniania pracy studentów. Nie wystarczy umieszczenie materiałów w sieci, ani nawet na specjalnie przystosowanej do tego platformie. Może być tu mowa jedynie o nauczaniu wspomaganym komputerowo. Jednak sam fakt dostępności w sieci materiału dydaktycznego nie przesądza ani o nowatorskim podejściu nauczyciela, ani o jego nowoczesnych treściach. W jednym z wykładów prof. dr hab. Haliny Widły z Uniwersytetu Śląskiego przedstawione zostały zasady konstruowania wykładów i ćwiczeń z przykładami, formy pracy nadające się na platformie, ewaluacja postępów studentów oraz zasady i kryteria oceniania ich pracy.

Niezwykła atmosfera konferencji stworzona przez organizatorów i wielu wybitnych naukowców jak prof. dr hab. Anna Michońska – Stadnik z Uniwersytetu Wrocławskiego, prof. dr hab. Władysław Miodunka z Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. dr hab. Kazimiera Myczko z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, prof. dr hab. Anna Niżegorodcew z Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. dr hab. Teresa Siek – Piskozub z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, prof. dr hab. Halina Widła z Uniwersytetu Śląskiego, prof. dr hab. Elżbieta Zawadzka – Bartnik z Uniwersytetu Warszawskiego oraz przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Neofilologicznego prof. dr hab. Weronika Wilczyńska z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu sprzyjała ożywionym dyskusjom nad poruszaną w wykładach tematyką, wymianie doświadczeń i analizie nowych koncepcji w glottodydaktyce.


 

Małgorzata Pomorska, SJO
3.10.2006

 


 

 

 

 

 

 

Studium Języków Obcych
ul. Podkarpacka 1, 35-082 Rzeszów,
tel.: +48 17 865 13 04, fax: +48 17 854 72 80, e-mail: