Nasze serwisy używają informacji zapisanych w plikach cookies. Korzystając z serwisu wyrażasz zgodę na używanie plików cookies zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki, które możesz zmienić w dowolnej chwili. Więcej informacji odnośnie plików cookies.

Obowiązek informacyjny wynikający z Ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o zmianie ustawy – Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw.

Wyłącz komunikat

 
 
politechnika

 Osiąganie kwalifikacji międzynarodowych a dobór treści i metod w dydaktyce języka niemieckiego.

 



System oświaty, w tym dydaktyka języków obcych wymaga w związku z nowym kształtem geopolitycznym wielojęzycznej i wielo-kulturowej Europy istotnej weryfikacji warunków, celów, treści i metod kształcenia, aby uczący się mogli realizować swoje plany życiowe i zawodowe na rynku polskim i unijnym, byli gotowi zrozumieć siebie i innych, uznali wspólne korzenie naszej europejskiej kultury. W wystąpieniu omówione będą nowe cele w dydaktyce języków obcych zainspirowane przez Radę Europy, których realizacja ma prowadzić do osiągania kwalifikacji międzynarodowych oraz prezentacja zbioru tematyki niemieckiej w kontekście europejskim, metod i materiałów dydaktycznych pt „Mitten in der Europäischen Union - Demokratie erleben”.

W raporcie „Gazety Wyborczej” i AIG „Młodzi w Unii” z 16 kwietnia 2004r [1] przedstawione zostały opinie Polaków w wieku 19-26 lat na temat szans wejścia na unijne rynki pracy. Fragment ukazujący rząd wielkości proporcji przytaczam. Przeprowadzone badania sondażowe dowodzą, że młodzi Polacy w pełni zdają sobie sprawę z lepszych zarobków, świadczeń socjalnych, większych możliwości awansu, lepszych relacji z pracodawcą, czy mniej stresującej pracy w Unii, ale ich stosunek do możliwości znalezienia się na unijnym rynku w swoim zawodzie lub zrobienia tam kariery jest bardzo sceptyczny i pełen kompleksów.

 Jedynie kilkuprocentowa grupa młodych pragnie inwestować w siebie poprzez stypendialne wyjazdy lub edukację w krajach unijnych. Przedstawiony stan rzeczy nie dotyczy jedynie środowisk akademickich, ale wywołuje refleksję nad polityką edukacyjną i naukową, mającą realizować nowe cele dydaktyczne w zmieniającej się rzeczywistości prawnej, politycznej i ekonomicznej.
Wydarzenia z 1989 roku, w których Polska odegrała pierwszoplanową rolę zmieniły geopolityczny kształt Europy i wyznaczyły koniec pewnego rozdziału historii europejskiej rozpoczynając proces integracji krajów Europy Środkowo-Wschodniej z Europą Zachodnią. Konsekwencją tych wydarzeń były przemiany związane z transformacją ustrojową. Niemal od podstaw powstawały banki, rynek kapitałowy, prywatne szkolnictwo, przemysł reklamowy, firmy informatyczne. Te przemiany dawały szansę awansu społecznego i materialnego setkom tysięcy ludzi. Nie do końca wykwalifikowani pracownicy stawali się prezesami spółek, bankowcami, menedżerami. Te szanse szybkiego awansu wyczerpały się dla pokolenia boomu demograficznego rozpoczynającego od kilku lat aktywne życie zawodowe i społeczne. Duża konkurencja miedzy firmami w połączeniu z podażą wykwalifikowanych pracowników na rynku europejskim spowodowała ogromny wzrost wymagań nie tylko do tak silnie akcentowanej wcześniej kompetencji fachowej, ale przede wszystkim do kompetencji społecznej i metodycznej. [2]
- Kompetencja fachowa to oczywiście szeroko rozumiana wiedza specjalistyczna, ustawicznie weryfikowana w zakresie rozwiązań teoretycznych, a w szczególności realizacji praktycznej.
-Pojęcie kompetencji społecznej obejmuje umiejętność współpracy zespołowej, realizowanej przez między innymi uwzględnianie odmiennych poglądów i argumentacji członków zespołu oraz umiejętność autokreacji, rozumienia własnego miejsca w podziale pracy, a także podejmowania kolegialnych, merytorycznych decyzji,
-Kompetencja metodyczna może być eksponowana w uwolnionej od sztywnych barier hierarchicznej organizacji pracy i dotyczy obszaru samodzielnego planowania pracy, tworzenia koncepcji, brania odpowiedzialności za podejmowane decyzje, a w konfrontacji z pragmatyką rynkową do wyciągania wniosków korygujących.
Nowy kształt geopolityczny wielojęzycznej i wielo-kulturowej Europy roku wymaga edukacji dającej jednostce możliwości wszechstronnego rozwoju zawodowego, nadążającej za szybkimi zmianami w gospodarce, uznającej wspólne korzenie naszej europejskiej kultury i kształtującej postawy społecznego współżycia, prowadzącego do powstania demokratycznego społeczeństwa obywatelskiego.„Edukacja jest czymś innym i czymś więcej od samego pojęcia wiedzy – ostatecznie tworzy moralne kompetencje, odpowiedzialność za innych, daje wiedzącemu rodzaj sumienia...”. „Edukacji nie można zredukować do uczenia, pouczania i wiedzy, bo jest to aktywny, kompleksowy i nieskończony proces, w którego szczęśliwym przebiegu powstać może samodzielna, samodzielnie działająca, zdolna do rozwiązywania problemów, zdolna do życia, a także wartościowa i pełna cnót osobowość.” [3]Dydaktyka języków obcych, będąca bardzo ważnym ogniwem w systemie oświaty, potrzebuje w dynamicznie rozwijającej się europejskiej mozaice kulturowej stałej weryfikacji treści i metod kształcenia, aby uczący się mogli pogłębiać wiedzę faktograficzną z zakresu zagadnień politycznych, ekonomicznych, geograficznych i demograficznych, w szczególności dotyczących kraju, którego języka się uczą, zdobywać wiedzę socjokulturową, dotyczącą społeczeństwa i kultury społeczności, która posługuje się danym językiem, osiągać tzw. wrażliwość interkulturową, czyli rozumieć na podstawie zdobytej wiedzy podobieństwa i różnice między społecznościami i potrafić weryfikować stereotypowe wyobrażenia oraz rozwijać zakres wiedzy proceduralnej, obejmującej umiejętności praktyczne: społeczne, życiowe, zawodowe i interkulturowe.
Zdobywanie wiedzy i umiejętności w tak wielu obszarach powinno iść w parze z możliwie najskuteczniejszymi technikami uczenia się, motywującymi do samodzielnej nauki i rozwijającymi umiejętności heurystyczne tj.:
„-umiejętność radzenia sobie z nowymi doświadczeniami (nowy język, nowi ludzie, nowe sposoby zachowania itp.), a także wykorzystywania swoich kompetencji w specyficznej sytuacji edukacyjnej ( np.: obserwując, dostrzegając istotę obserwowanych zdarzeń, analizując, wnioskując, zapamiętując itp.,
-umiejętność wyszukiwania, rozumienia, a także – w miarę potrzeb – przekazywania nowych informacji (zwłaszcza przy użyciu materiałów zródłowych nowego języka),
-umiejętność korzystania z nowych technologii ( np.: wyszukiwanie informacji w bazach danych, zasobach sieciowych itp.)” [4]
Dobór nowych treści i metod kształcenia ma prowadzić do osiągania kwalifikacji międzynarodowych, przy jednoczesnym stałym rozszerzaniu kompetencji językowych.

Zdobywanie powyższych kwalifikacji w procesie glottodydaktycznym na wyższych uczelniach technicznych w Polsce zależy w ogromnej mierze od:

  • modyfikacji programów nauczania,

  • zmian organizacyjnych dotyczących systemów kształcenia językowego w polskich uczelniach technicznych. Temat ten obszernie relacjonowałam na II Międzynarodowej Konferencji Naukowo - Dydaktycznej w Będlewie. k/Poznania w 2001r. [6]

  • wysokich kompetencji zawodowych kadry akademickiej, która ma nie tylko pośredniczyć w przekazywaniu wiedzy, ale też uczestniczyć w rozwijaniu u uczących się kreatywności, odpowiedzialności i demokratycznych postaw obywatelskich.

W ramach procesu przygotowującego nauczycieli akademickich do realizacji nowych celów, treści i metod nauczania w glottodydaktyce ogromną rolę odgrywają europejska współpraca edukacyjna w ramach programu Socrates, w szczególności jego komponentów promujących naukę języków obcych: Erasmus, Lingua, Grundtvig, Comenius i wszelkie formy dokształcania, w tym naukowe wyjazdy stypendialne.

Moja prezentacja pt. „ Mitten in der Europäischen Union -Demokratie erleben” opracowana została na bazie nowych doświadczeń zawodowych, zebranych w ramach stypendialnego wyjazdu do Freiburga w lipcu 2003r. Dotyczy ona zbioru tematyki niemieckiej w kontekście europejskim, metod rozwijających kompetencje: fachową, metodyczną i społeczną, wraz z modelem lekcji pt. „Der Unterricht beginnt – Basiswissen Demokratie”. Przy doborze treści i metod nauczania uwzględniłam nowe cele w europejskiej dydaktyce języków obcych, osiąganie przez uczących się kwalifikacji międzynarodowych oraz miejsce i organizację nauczania. Z materiałami dydaktyczno-metodycznymi zapoznawałam się w takich instytucjach niemieckich i europejskich jak Landeszentrale für politische Bildung Baden – Württemberg, Instytut -Goethego Freiburg, Albert-Ludwigs-Universität Freiburg, Rada Europy, Parlament Europejski i Komisja Europejska. W opracowaniu starałam się szczególnie uwypuklić fakt, że z kultury europejskiej wywodzą się takie zjawiska jak pluralizm społeczny, społeczeństwo obywatelskie, wiara w rządy prawa, rozdział władzy duchowej od świeckiej oraz indywidualizm, będące fundamentami, na których wspiera się obecny system demokratyczny. Ten system wartości znalazł również swe ucieleśnieniem w związku suwerennych państw, jakim jest Unia Europejska.

Polscy obywatele mogą czerpać korzyści z faktu przynależność do Unii Europejskiej jedynie rozumiejąc zasady i wartości, jakimi się ona kieruje oraz mentalność i specyfikę życia tworzących ją członków. Dzięki odpowiednio wzbogaconym o nowe treści lektoratom języków obcych można stworzyć młodemu pokoleniu Polaków lepsze możliwości czerpania pełnych korzyści z przynależności do europejskiej wspólnoty.

 

Bibliografia:


[1] Pszczółkowska D., Godzą się nosić cegły, Gazeta Wyborcza, 16. 04. 2004
[2] Levy-Hillerich D., Spät U, Noke K, zespół autorów polskich uczelni wyższych pod redakcją Renaty Markiewicz, dr. Krystyny Radziszewskiej i Jagny Wajdy, Rahmencurriculum für Fremdsprachenlektorate Deutsch als Fremdsprache an polnischen Hochschulen und Universitäten, Goethe – Institut Warschau
[3] Brodersen I, Dammann R, Niedostateczny, Kafka, 06. 2002, nr.7
[4] Council of Europe: Coste D., North B.,Sheils J., Trim J.,tłumaczenie dr Martyniuk W., Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie, Council of Europe 2001
[5] Kommunikation im Beruf – Konzepte und Materialien, nach Köbernik, internes Dossier des Goethe-Instituts von Konrad Wille, München 1997, tłumaczenie – autor
[6] Pomorska M., Materiały konferencyjne II międzynarodowej konferencji naukowo – dydaktycznej, Studium Języków Obcych Politechniki Poznańskiej, Poznań 2001
Załącznik do referatu prezentacja w programie Power-Pointe Małgorzata Pomorska „Mitten in der Europäischen Union – Demokratie erleben”, listopad 2003

Małgorzata Pomorska, Materiały pokonferencyjne 
III Ogólnopolskiej Konferencji Naukowo – Dydaktycznej
„ Języki obce przepustką do zjednoczonej Europy i świata” Politechnika Śląska, Ustroń, 2005


 

 

 

 

 

 

Studium Języków Obcych
ul. Podkarpacka 1, 35-082 Rzeszów,
tel.: +48 17 865 13 04, fax: +48 17 854 72 80, e-mail: